Czy to możliwe, aby bogate w historię i kulturę muzeum zmieściło się w niewielkim pudełku? Sprawdzili to uczestnicy wyjątkowego spotkania pn. „Muzeum w pudełku. Miasteczko Malki”, które odbyło się w Bibliotece Publicznej im. Ireny Zarzyckiej w Ożarowie Mazowieckim. Wydarzenie to miało szczególny charakter, gdyż odbyło się w okresie obchodów rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim – momentu refleksji nad wspólną, polsko-żydowską, historią i pamięcią.
21 kwietnia 2026 roku Bibliotekę Główną odwiedziła Renata Banasińska, doświadczona edukatorka, współpracująca z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, która przywiozła ze sobą fascynujące warsztaty. W zajęciach wzięli udział uczniowie klasy trzeciej ze Szkoły Podstawowej im. Wandy Rutkiewicz w Duchnicach, którzy przybyli z nauczycielkami do Biblioteki, by w aktywny sposób odkrywać elementy kultury i historii polskich Żydów.
Spotkanie rozpoczęło się od wprowadzenia w tematykę oraz krótkiej zabawy integracyjnej, która pozwoliła dzieciom nastroić się do wspólnego działania. Głównym punktem programu była jednak gra narracyjna, budząca ogromne emocje. Po podziale na zespoły i otrzymaniu map oraz instrukcji, uczniowie wcielili się w role bohaterów: współczesnego dwunastoletniego Antka, który w magiczny sposób cofa się o sto lat, oraz jego przewodniczki – żydowskiej dziewczynki o imieniu Malka. Wspólnie z nimi dzieci przemierzały ulice dawnego miasteczka, poznając jego architekturę, świąteczne tradycje, zapachy żydowskich potraw oraz koloryt codziennego życia w przedwojennej Polsce, gdzie polska i żydowska społeczność żyły obok siebie. Aby dotrzeć do kolejnych punktów gry, uczestnicy musieli wykazać się wiedzą i sprytem, rozwiązując specjalne zadania i odpowiadając na nieraz bardzo trudne pytania.
Niezwykle cennym elementem zajęć była możliwość bezpośredniego kontaktu z tradycją. Dzieci mogły z bliska przyjrzeć się, a nawet dotknąć przedmiotów związanych z obrzędowością i kulturą żydowską, takich jak świecznik, kielich kiduszowy, kubek dwuuchy, jad czy jarmułka. Po pełnej wrażeń części edukacyjnej nadszedł czas na oczekiwaną przerwę i poczęstunek, który był chwilą na regenerację sił i wymianę pierwszych spostrzeżeń. Druga część spotkania upłynęła pod znakiem multimediów oraz tradycyjnej rozrywki. Uczniowie obejrzeli fragmenty filmów przybliżających tajniki żydowskiej kuchni oraz symbolikę najważniejszych świąt. Kulminacyjnym punktem warsztatów, podczas którego emocje sięgnęły zenitu, okazała się gra w drejdla – niezwykle popularna zabawa bączkiem, tradycyjnie towarzysząca świętu Chanuka.
Radość na twarzach uczestników była najlepszym dowodem na to, że warsztaty stały się dla nich inspirującym i ważnym doświadczeniem. Mamy nadzieję, że te wspólnie przeżyte historie zostawią w nich trwały ślad, otwierając serca i umysły na bogactwo wielokulturowej przeszłości.
