6 listopada 2025 roku odbyło się wyjątkowe wydarzenie pn. „Ożarowskie Zaduszki 2025”, które zainaugurowało nowy projekt Biblioteki Publicznej im. Ireny Zarzyckiej, przygotowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Historycznym Wirtualne Muzeum Ożarów Mazowiecki (WMOM) i Kołem Gospodyń Wiejskich „Galimatjas” z Piotrkówka Małego (KGW). Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Burmistrz Ożarowa Mazowieckiego Paweł Kanclerz. Nowa inicjatywa Biblioteki ma na celu przybliżanie Ożarowianom sylwetek osób zasłużonych dla historii miasta i gminy, sprzyja też międzypokoleniowej integracji wokół spraw naszej Małej Ojczyzny i wzbudzaniu dumy z lokalności.
Pierwsza edycja Zaduszek poświęcona została Anieli z Reicherów Urbanowicz, przedstawicielce jednej z najbardziej znanych ożarowskich rodzin, ostatniej właścicielce dworu, w którym w nocy z 2 na 3 października 1944 roku podpisany został, kończący Powstanie Warszawskie, układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. Zaduszki rozpoczęły się na Skwerze Bł. Kard. Stefana Wyszyńskiego uroczystym otwarciem wystawy plenerowej. Ekspozycja ta stanowi część szerszego projektu pod tytułem „Reicherowie z Sosnowca. Dzieje rodziny kupiecko-przemysłowej”, udostępnionego przez Sosnowieckie Centrum Sztuki „Zamek Sielecki”. Pełna wystawa jest opowieścią o wielopokoleniowej rodzinie Reicherów, która miała realny wpływ na dzieje Sosnowca, i której liczne potomstwo wyruszyło w świat, pozostawiając ślady w pamięci historycznej całej Polski, w tym także w Ożarowie Mazowieckim.
W otwarciu ekspozycji plenerowej wzięli udział uczniowie klasy siódmej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Janusza Kusocińskiego wraz z nauczycielami, przedstawiciele władz samorządowych – Zastępca Burmistrza Elżbieta Jastrzębska-Jóźwiak i radna Rady Miejskiej Natalia Ciejka, pracownicy Urzędu Miejskiego w Ożarowie Mazowieckim oraz liczna grupa słuchaczy Ożarowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Ten skład publiczności doskonale pokazał edukacyjny i międzypokoleniowy charakter Zaduszek. Po przywitaniu gości przez Dyrektor Biblioteki Anitę Nowińską, głos zabrała Pani Burmistrz, podkreślając wagę spotkań regionalnych i zdobywania wiedzy o swoich korzeniach. Zwróciła się także do najmłodszego pokolenia z ważną prośbą o zachowanie pamięci o osobach zasłużonych dla historii lokalnej, takich właśnie jak Aniela z Reicherów Urbanowicz. Następnie Grażyna Lipska-Zaremba z WMOM w pięknych słowach opowiedziała o życiu i działalności bohaterki wystawy, zwróciła też uwagę obecnych na stricte regionalne tablice i ilustracje.
Kolejnym, wzruszającym punktem programu było wieczorne spotkanie wspomnieniowe w Bibliotece, które poprowadziła wnuczka Anieli – Dorota Woyke-Polec, i która na spotkanie przybyła z synem Marcinem. Za pomocą bogato ilustrowanej prezentacji multimedialnej zabrała słuchaczy w niezwykle osobistą podróż w czasie. W poruszający sposób opowiedziała o życiu swojej rodziny, zaczynając od przedwojennych losów, przez tragiczne czasy II wojny i okupacji, w tym wydarzenia, które trwale ukształtowały powojenne życie jej babci. W ciepły sposób opowiadała o swoich relacjach z babcią, wspólnie spędzonym czasie, także na ziemi ożarowskiej. Prezentacja zawierała liczne rodzinne fotografie, skany listów i dokumentów, nadające opowieści niezwykłej autentyczności i emocjonalnej głębi. Niespodziewanym elementem spotkania było przyniesienie przez jednego z członków-założycieli WMOM, Pawła Zdanowicza, porcelany podarowanej mu przez Anielę Urbanowicz w prezencie ślubnym. Ocalałe filiżanki stały się pretekstem do kolejnej ciekawej opowieści, związanej z ożarowskim dworem Reicherów, którym jego babcia opiekowała się po wojnie. Rodzinny i wspomnieniowy charakter spotkania podkreślał półmrok Biblioteki, rozjaśniony ciepłym blaskiem świec, a także pyszne domowe ciasta, przygotowane przez KGW „Galimatjas” z Piotrkówka Małego.
Inauguracja projektu „Ożarowskie Zaduszki” okazała się pełnym sukcesem, potwierdzając, że wspólne pielęgnowanie pamięci historycznej i wzbudzanie dumy z lokalności jest cenną i skuteczną okazją do integracji mieszkańców Ożarowa Mazowieckiego. Serdecznie dziękujemy wszystkim obecnym na obu spotkaniach, a szczególne podziękowania składamy Partnerom Biblioteki w projekcie – Stowarzyszeniu Historycznemu Wirtualne Muzeum Ożarów Mazowiecki, Kołu Gospodyń Wiejskich „Galimatjas” z Piotrkówka Małego i Urzędowi Miejskiemu w Ożarowie Mazowieckim. Dziękujemy za wsparcie organizacyjne, za obecność, za ciepłe słowa oraz za piękne wpisy w Kronice Biblioteki, które zostają z nami na pamiątkę tego wyjątkowego spotkania.
Kolejne „Ożarowskie Zaduszki” już za rok…
Zdjęcia: Biblioteka / Paweł Krupa – UM Ożarów Mazowiecki / Halina Ponikowska